بند از نقطۀ اتصالش به ساک در میرود
ساک سنگین فرو میافتد
آب میپاشد به سرتا پای زن مهاجر
باران از بالا و پراش آب آبگیرهای خیابان
از پایین
ساکش را از گل و لای بیرون میکشد
و دوباره دست بچه را میگیرد
زندگی پوزخند میزند
به زهرخندی پاسخش میدهد زن مهاجر.
ایستگاه اتوبوس. هوای خوب و زمانی برای اندیشیدن به همۀ خباثتهایم. به همۀ خیانتهایم.
و همۀ جنایتهایم را مرور میکنم. این همه خباثت، خیانت، جنایت؟ آه هوا چه خوب است.
مردی از دور میآید. قدمها لرزان. مردی با یک چشم و به جای چشم دومش حفرهای است سراسر دمل و جوش. نیمی از صورتش لهیده و تهی از نشان انسانی. چه میخواهد؟ کجا میرود؟ همینجا. درست کنار من. مینشیند.
حالا ایستگاه اتوبوس. هوای خوب. من و هیولا. او و هیولا … اتوبوس هیچوقت نمیآید و من از سمبولیسم خوشم نمیآید.
—————————–
که گفته است پلیدتر از همه منم؟
که گفته است معصومتر از همه منم؟
که گفته است من اینجایم؟
—————————-
کسانی تو را میشناسند،
کسانی تو را بوسیدهاند،
کسانی بدنت را میشناسند
و کسانی را هنوز ندیدهای
روزی خواهی دید
وفردای دیدار پیر خواهی شد.
«وارد کپسول شدم». این را گفتم و وارد کپسول شدم. صدای راتک را شنیدم که گفت: «وارد کپسول شد…مخابره کردم». بعد گفتم: «روشنش کردم…همه چیز مرتبه» و دستهایم را کمی باز و بسته کردم تا ببینم چقدر میتوانم حرکت کنم. تقریباً هیچ. فقط به اندازۀ طول ساعدم به جلو و نصف این اندازه به دو طرفم جا داشتم. راتک گفت: «فشار اکسیژن»، گفتم: «نرمال»..بعد گفت:«پرتوسنج»..گفتم «نرمال»..بعد پرسید: «آمادهای؟». گفتم «آمادهام» و صدای طوفانی پر شدن بالشتکها را شنیدم. و بعد شمارشگر معکوس از ده تا یک شمرد و پرتاب. چند لحظه معده و روده ام را احساس کردم که انگار از جایشان به سمت بالا تکان خوردند و مزۀ بدی به دهانم آمد. اما دوباره همه چیز عادی شد.
از سفینه جدا شده بودم. صدای راتک آمد:«سفر به خیر …ناژین منتظرته…تا سه دقیقه دیگه از ناژین باهات تماس میگیرند»
کهکشان را میدیدم. داشتم موازی با کهکشان حرکت میکردم. همانم موقع یک انفجار کوچک هم در منتهیالیه سمت راستم اتفاق افتاد که عکسش را با فشار دادن دکمهای گرفتم. یک ستاره متولد شد.
صدایی که صدای راتک نبود گفت:«ساهاک چه کار میکنی؟..اوضاع خوبه؟» و صدایی شبیه خالی شدن باد تایر به گوشم رسید. صدا دوباره گفت: «ما منتظرت هستیم ساهاک…از ناژین…اوضاع خوبه؟» گفتم: «خوبه» ولی تا گفتم خوبه، باز جابجایی معده و روده ام را حس کردم و این بار طعمی شبیه دود سیگار به دهانم آمد. ده ساعت قبل از پرتاب سیگار کشیده بودم. بعد صدای زنی را شنیدم که گفت:«دست به دکمۀ فشار نزن»…گفتم: «من به چیزی دست نزدم» و صدا انگار که صدای مادرم بود گفت:«نگران نباش…ما مراقب همه چیز هستیم» ولی من که نگران نبودم. چرا گفت نگران نباشم؟ باز طعم سیگار برگشت به دهانم و احساس کردم حجم آب دهانم یک باره زیاد شد و نمیتوانستم قورتش بدهم. مجبور شدم تـفش کنم و قطره های تـفم را در کپسول دیدم که شناور شده بودند. با کهکشان یک زاویۀ کوچک گرفته بودم. از مسیرم منحرف شده بودم. گفتم:«چی شده؟ مسیرم درسته؟» این بار صدای پدرم را شنیدم که گفت:«همه چیز تحت کنترله نگران نباش..ما منتظرت هستیم»…این دفعه از شنیدن نگران نباش کمی قوت قلب گرفتم. ولی چرا زاویه ام با خط کهکشان بیشتر شده بود؟
حجمی شبیه خورشید را دیدم و با سرعت از دیدرسم خارج شد. این بار حس کردم دل و روده ام به پایین تنهام فشار آوردند و مثانهام بدجوری تحریک شد. البته این علامت خوبی بود…یعنی زاویه انحرافم باید کم شده باشد. صدای سرنشینان ناژین این بار شبیه صدای شرامون بود. خوانندۀ لوندی که لبهای قشنگی دارد و همیشه عاشق صدا و اطوارش بودهام. شرامون خیلی ملیح گفت:«حرف بزن ساهاک…مشکلی نیست؟». گفتم: «فکر کنم مسیرم قاطی پاتی شده…نه؟» و به جای جواب فقط صدای خش خش آمد. مثانهام کنترلناپذیر شده بود و تصویر شرامون از جلوی چشمم دور نمیشد. چرا جوابم را نداد؟ ضربان قلبم شدت گرفته بود و نفسهای عمیق میکشیدم. چیزی مثل همزنی نامرئی امعا و احشایم را هم میزد. گاهی بالا میآوردم. گاهی ارگاسم میشدم و گاهی اشک از چشمهایم به بیرون میجهید.
داشتم سقوط میکردم و صدایی که گاه مادرم بود، گاه پدرم و گاه خوانندۀ مورد علاقهام، مرتب میگفت:«همه چیز مرتبه…همه چیز مرتبه» و هیچ چیز مرتب نبود. اینها صداهای ضبط شده بودند. من غرق در مایعات بالا و پایین تـنم در کپسول، با سرعت در فضا سقوط میکردم و اولین جرم آسمانی کپسولم را منهدم میکرد. میتوانستم با تغییر کنترل فشار اکسیژن، به کار همزن نامرئی و به خودم پایان بدهم. ولی به بو و مزۀ داخل کپسول عادت کرده بودم. فقط همینها را داشتم. میخواستم سقوطم را ببینم. له شدنم در ترشحات خودم را.
ماهی
آرزو گفت: «مامان چرا اون کتابه که دختر کوچولوی مهربون داشت، نخریدی؟» گفتم: «این که گرفتم جالبتره.» ادای قهر درآورد و شانههایش را بالا و پایین برد و گفت: «نخیرم. تو که نخونده بودیش از کجا می دونستی؟» گفتم: «عوضش این را خوندهام. میدونم خیلی داستانش قشنگه.»
از مهدکودک بر میگشتیم. دخترم پنج و نیم ساله است. شبیه من نیست اصلا. لب و دهانش به بابایش رفته. اگر بیشتر شبیهم بود، بیشتر دوستش میداشتم؟ چه فکرها! دخترم ناز و ملوس است. رنگ پوستش چند درجه از من روشنتر است. کمی شبیه خواهرم است.
گفتم بیا بنشینیم با هم بخوانیمش. هم میخواست قهرش را حفظ کند، هم کنجکاو بود بداند داستان کتاب چیست. با غرغر آمد نشست روبرویم روی زمین. کتاب را باز کردم و گفتم: «ماهی سیاه کوچولو». نقاشیهای کتاب خیلی بیرنگ و لعاب بودند و لحظهای پشیمان شدم که این چه کتابی بود برای بچه گرفتم. شکل ماهی را به زور باید توی طرحها پیدا میکردی. نمیدانم چرا این نقاشان فکر میکنند کتاب بچه گالری هنرهای پیشرو است. یک کم رنگ و طرح جذاب برای بچه نمیزنند. ولی من بچه بودم این کتاب را با همین طرحهایش دوست داشتم. عجیب است.
شروع کردم به خواندن داستان برای دخترم. دیدم خوشش آمده. وسط داستان بلند شد و آمد نشست روی پایم. یعنی آشتی. صدایم را خوب بالا و پایین میبردم که هیجان داستان بیشتر شود. گاهی هم از داستان بیرون میزدم که بیشتر درگیر ماجرایش کنم. مجبور بودم بیریخت بودن نقاشیها را جبران کنم.
نوشته بود: «این ماهی یکییکدانه بود، چون از میان ده هزار تخمی که ماهی گذاشته بود همین یکی سالم درآمده بود.» روکردم بهش و گفتم: «ببین تو هم یکی یکدانهای ها! این ماهی سیاه کوچولو هم مثل توئه.» ولی اجازه ندادم بپرسد: «مامان پس ده هزار تا تخم دیگر را چه کار کردی.» زود برگشتم به داستان. دوستان ماهی سیاه کوچولو به او می گفتند بیباک و این کلمه را هم برایش معنی کردم. خودم سخت تحت تأثیر شجاعت ماهی سیاه قرار گرفته بودم. میخواست برود ببیند بقیه دنیا چه خبر است. بدون اینکه بترسد، یا دلتنگ مادرش بشود. چطور میتوانست آخر؟ گفتم: «تو هم بیباکی نه؟» گفت: «آره.» و من بوسش کردم.
داستان را که تمام کردم، گفتم: «پام درد گرفت دخترم. پاشو». او هم بلند شد و کتاب را از دستم گرفت. یک نگاهی به نقاشیهای کتاب انداخت، آن را بست و انداخت گوشهای. گفتم: «خوشت اومد؟» گفت: «آره.» گفتم: «از این داستان چی میفهمیم؟» گفت: «میفهمیم که باید خنجر داشته باشیم و مواظب خودمون باشیم.»
بعد شروع کرد دور اتاق دویدن و شلنگ انداختن، از کلمۀ خنجر انگار خوشش آمده بود مدام تکرارش میکرد: خنجر، خنجر. بعد ایستاد و گفت: «مامان یادت نره گفتی اون باربی بزرگه رو برام میخری.» گفتم: «نه یادم نمیره ولی به بابات بگو برات بخره.»
هوا داشت تاریک میشد. باید فکری به حال شام میکردم. سریال «عشق آزاد» هم تا نیم ساعت دیگر شروع میشد. شبها سر دیدن سریال سه نفری با هم جنگ داریم. من میگویم خوب نیست جلوی بچه از اینجور سریالها تماشا کنیم. ولی مردک به مغزش نمیرود که نمیرود. جلوی بچه ابراز احساسات هم میکند. گاهی متلکی هم بار من میکند و دوتایی میخندند.
باز حداقل سریالی که من میبینم داستانش علمی تخیلی است، حالا گیریم یکی دوتا هم بوسه. عوضش تخیل بچه را پرورش میدهد.
مهرداد رسید. دخترش را بغل کرد و بوسید و گفت: «به به چقدر دلم برات تنگ شده بود بابایی.» دخترم خندید و گفت: «امروز خانممون منو برد پای تخته. شعر خوندم. یک ستاره بهم داد.» بچه را زمین گذاشت و آمد پیش من: «احوال حاج خانم؟» گفتم «من خوبم. میگه ستاره گرفتم، یه آفرین بهش بگو.» برگشت گفت: «آفرین بابا». و دختر از شادی شلنگ انداخت و خندان از آشپزخانه بیرون رفت. گفتم: «کوکوی سبزی میخوری یا سیبزمینی؟» گفت: «بده هرچی هست بده دارم می میرم از گرسنگی.»
و آمد لم داد و کنترل تلویزیون را دستش گرفت.
گفتم: «به بابا گفتی یک کتاب داستان قشنگ برات خریدم؟» برگشت به مهرداد گفت: «بابا مامان یک کتاب داستان قشنگ برام خریده.» و به دور زدن دور اتاق ادامه داد. باید از دکترش بپرسم این که ساعتها دور اتاق میچرخد نشانه چیست؟ مریض نباشد.
مهرداد کنترل را دستش گرفت و کانال مورد علاقهاش را آورد. دخترانی که آواز میخواندند و میرقصیدند با بدنهایی نرم و سفید. مهرداد گفت: «لامصبها مثل ماهیاند. ماهی سفید.»
من و آرزو به هم نگاه کردیم و خندیدیم. آرزو گفت: «ماهی سیاه کوچولو بیباکه». مهرداد همانطور که نگاهش به تلویزیون بود، گفت: « اوه! بیباک! اینو از کجا یاد گرفتی؟» من گفتم: «از توی کتاب یاد گرفته». آرزو گفت: «خنجر هم یاد گرفتم». مهرداد بی آنکه چشم از تلویزیون بردارد، گفت: «آفرین دخترم. ولی من ماهی سفید رو بیشتر دوست دارم». آرزو از چرخ زدن دست کشید و رفت روی پای بابایش نشست و گفت: «من هم همینطور بابا» و از بغل بابایش اول زیرچشمی و بعد با شجاعت به من نگاه کرد که داشت م سیبزمینی رنده می کردم. بابایش اما همچنان نگاهش به تلویزیون بود و موهای دخترش را نوازش میکرد. دیگر حرفی نزدیم. روغن را در تابه ریختم. ■
به ساعتم نگاه میکنم. دو و نیم است. رییس میپرسد: مرخصی برای چه کاری؟
کارمند جواب میدهد: یک کار بانکی دارم آقای رییس. اگر دیر بجنبم، بانک تعطیل میشود.
صدایی نالهمانند در ادامهی جمله تولید شد که نفهمیدم مربوط به صندلی بود یا حنجره. تولید چنین صدایی جلوی رییس از حنجرهی این کارمند بعید است. گمانم پیچ صندلی لق لقیام بود. رییس نگاهش روی کارمند خشک شده بود. داشت کارش را میکرد، ریاستش را. ایجاد یک حالت عصبی و بلاتکلیف در کارمند که به هیچ رمل و اسطرلابی نتواند بفهمد که بعد از این مکث و نگاه، قرار است دستی به سرش بکشد و موافقت کند، یا میخواهد یک کشیده بخواباند زیر گوش طرف. همینهاست که کارمند را میسازد.
اما من هیچ تلاشی نکردم بین این دو حالت ممکن حدسهایی بزنم. من کارکشتهترم. عوضش در تمام مدت نگاه شهوتانگیز رییس، مشغول آمادهسازی عکسالعمل خودم در دو حالت ممکن بودم و اندکی هم به حالتهای سوم و چهارم احتمالی فکر کردم.
ناگهان تلفن رییس زنگ خورد و جریان نگاه و سکوت به هم ریخت. گوشی را برداشت. نیشش تا بناگوش باز شد و با خندهی گل و گشادی شروع به صحبت کرد. به گمانم از دوستان قدیمی بود. از آن “بــــه” کشدار اولش معلوم بود. خوب دوست قدیمیات هم یکی است مثل من. من هم خاطرات خوب و خوشایندی از دوران دانشجوییام دارم. من هم رفیق خوبی برای دوستانم بودم. اگر آدم باشی میبینی که …
رییس خداحافظی میکند و کارمند در این مدت قدم از قدم برنداشته. همینجور در موقعیت قبل از تلفن ایستاده چشم به لبهای رییس.
رییس گفت: ببینید، من میدانم که شما کارهای اینجا را روی زمین نمیگذارید.
کارمند گردنش را کج میکند. شبیه گربه.
ریییس ادامه میدهد: میدانم که اهل کاردزدی نیستید.
کارمند به آرامی خرخر میکند.
رییس: اما خوب به هر حال ساعت ورود و خروجتان به اداره از نظر قوانین اداری اهمیت دارد.
کارمند سرش را بالا میآورد و میگوید: بله آقای رییس حق با شماست. این بار واقعا مجبورم. میتوانم جبران کنم.
رییس: حالا که واقعا مجبوری برو
کارمند زبانش را درمیآورد و رییس را میلیسد. حرکت زیبایی به دمش میدهد و از اتاق بیرون میرود.
تارکوفسکی، فیلمساز روس، می گوید هنر مدرن تبدیل شده به چیز مبتذل و مزخرفی برای فریاد زدن “من” و گفته که هنرمند کسی نیست که از بدبختیها و ناکامیهای زندگی شخصی اش بگوید. هنرمند باید از جهان بگوید و اگر سیاهنمایی می کند باید به همان شدتی که سیاهی را می نمایاند، ایده آل انسانی و مطلوب خود را نیز بنمایاند. می گوید باید به انسانها باور و امید بدهد.
آلبرکامو، نویسندۀ فرانسوی هم در یادداشتهایش چند جایی نویسندگانی را که همه از درد و رنج و آه و ناله هایشان می گویند مسخره کرده و می گوید خودش یعنی جناب کامو از خوشبختی هایش می گوید و قمپزی اینگونه در کرده.
این دو استاد بزرگ و خوشبخت را با ایده هایشان کنار می گذارم و در این دفترچه می خواهم از بدبختی هایم بنویسم. حالا که دیگر آب از سرم گذشته. حالا که اینجا پرت افتاده ام و تا هفتۀ دیگر فقط جنازه خواهم بود میخواهم از بدبختی هایم بگویم. باشد که در آرامش بمیرم. من هیچ مسئولیتی در قبال خواننده های بدبخت و خوشبخت این یادداشت ندارم. به من چه که پایان شب سیه سپید است. من خودم تا پایانش را رفته ام و همه اش سیاهی است. اگر خواننده ها خوشبخت باشند با خواندن این سطور چند قطره اشک می ریزند که برای سلامتی شان هم مفید است. اگر هم بدبختند گمان نکنم بدبخت تر بشوند.
حالا می خواهم از بدبختی هایم بگویم. اولین بدبختی من این بود که از پدر و مادر فقیر و بیچاره ای به دنیا آمدم. دوم آنکه از کودکی زشت و کندذهن بودم درحالیکه خواهر و برادری خوشگل و جذاب و زرنگ داشتم.
سومین بدبختیام هم این بود که در سن شش سالگی بعد از آنکه تمام حروف الفبا را یادگرفتم و دیگر می توانستم کتاب بخوانم (با چند ماه تأخیر نسبت به همکلاسانم) اولین قصهای که به دستم رسید، داستان جوجه اردک زشت بود که پدرم برایم خریده بود. تا پیش از خواندن این داستان درست نمی دانستم به کسی مثل من چه می گویند. اما بعد دانستم که می گویند زشت و کندذهن. یا زشت و خنگ. فقط می دانستم که دختربچه ها می گفتند شبیه پسرها هستم و بو برده بودم پسربچه ها هم هیچگاه مرا در جمعشان راه نمی دهند.
بعد از خواندن این داستان از پدرم خجالت می کشیدم. فهمیده بودم که پدرم تنها کسی است که دلش برای من می سوزد و می خواهد به نحوی مرا به زندگی امیدوار کند. پدر جان! من که تا آن روز چیزی از کلمۀ «آینده» نمیدانستم. با تنهایی خودم زندگی ام را می گذراندم. غمی نبود. حالا که این کتاب را خواندم غولی به نام آینده و وظایفی چون زیبایی و پرواز بر سرم هوار شدند. هفت ساله بودم و باید به زیبایی آینده ام می اندیشیدم.
روزی به خواهر زیبا و باهوش و زرنگم که 9 ساله بود، گفتم: هیچ میدانی وقتی بزرگ شوم، من از تو خوشگلتر خواهم شد؟ حتی از تو بزرگتر هم میشوم و اگر خوب تمرین کنم ممکن است از روی دریاچه پرواز کنم در حالیکه شما حداکثر شنا کردن را یاد می گیرید؟ خواهرم خندید و گفت: کدام دریاچه؟ این طرفها که دریاچه ای نیست و من کتاب را به او نشان دادم. خواهرم گفت: مگر قرار است قو بشوی؟ حداقل بگو خلبان می شوم و پرواز می کنم. آخ که این خواهرم با ذکاوت فوق العاده اش همیشه مرا مسحور می کرد. و فکر کردن به خلبان شدن چهارمین بدبختی من بود.
البته به آرزویم رسیدم و از روی دریا پرواز کردم. حالا سقوط کرده ام اینجا، وسط بیابان. امیدی به تعمیر هواپیما نیست. گیر افتاده ام در این جا که حتی جانوری هم اطرافم نمی بینم بلکه امیدی به حیات به دست بیاورم. آب و غذایم به زحمت تا دو سه روز زنده نگهم میدارند. دو سه روز هم از اندوختۀ بدنی ام می مانم، خیلی که خوش بنیه باشم تا یک هفتۀ دیگر زنده خواهم ماند. من ماندهام و یک کتاب زندگی تارکوفسکی کنار دستم، یک کتابچۀ آیین نامۀ رانندگی و یک کتاب یادداشتهای آلبرکامو و البته این دفترچه که قصد دارم در آن آخرین حرفهایم را بنویسم. شاید بعداً درجستجوی جنازه ام کسی آن را پیدا کند و بخواند (عجیب است که در این شرایط هم به مخاطب احتمالی می اندیشم).
خوانندۀ احتمالی عزیز، حتماً می خواهید بدانید چه به سر برادر و خواهر زرنگ و باهوشم آمد. باید بگویم که بعداً فهمیدیم که در واقع آنها خواهر و برادر واقعی من نبودند و پدر و مادرشان در بچگی مرده بودند. آنها را سپرده بودند به مادر و پدر فقیر من که آدمهای معتمدی بودند، و بعدها که عموی پولدارشان فوت کرد و هیچ وارثی نداشت همۀ ارث و میراثش به خواهر و برادر من رسید. روزی که داشتند وسایلشان را جمع می کردند تا بروند در کاخ عمویشان زندگی کنند، در وسایلشان اولیور توییست و سارا کورو را دیدم که پدرم در هفت سالگیشان برایشان خریده بود.
شکلات تلخی میخورم، محصول کشور لاتویا، یا شاید لتونی، یا لیتوانی نمیدانم.
و نوشیدنی ای که نمیدانم چیست
معجونی است از آبجوی اسلامی و ته مانده ای از ویشنوفکا.
من شهروند جهانم
من محصول گلوبالیزیشنم ولی انگلیسی نمی دانم. من اهل مادرم هستم. من لهجه ام مادرم است. من زبانم مادرم است. من مادرم ناشنواست. من مادرم گنگ است. من زبانم اشاره است. اسم مادرم علی است. اسم پدرم مادر است.
من محصول این جهانم. شما چطور؟ (من میخواهم دیالوگ برقرار کنم)
من به مهمانی دنیا رفتم. دنیا نه…همان گلوب. گلوبندک. نسبم شاید به زنی باکره از بوسنی برسد. شما چطور؟ (من میخواهم چراغهای رابطه را روشن کنم)
من مسلمان بودم
و حالا شهروند جهانم…نالجی دارم به اندازۀ نت…همه چیز را می دانم.
گر بر سر هر شاخه یکی پشّه بجنبد، من می دانم.
یکی آن گوشه سرفه می کند، یکی عطسه،یکی آروغ…و من آواز می خوانم.
و آه
چراغها همه روشن می شوند.
همایش ایجاد فرصتها. ارائۀ آمار بیکاری و بعد ارائۀ فرصتها. چطور از فرصتها استفاده میشود؟ چطور از فرصتها استفاده کنیم؟ فرصتها چطور از ما استفاده میکنند؟ کجا برویم؟ درون یا بیرون؟ همه چیز رو به پایان است. درون صدای موزیک سنتی سرت را به درد میآورد و بیرون سرما بیداد میکند. استفاده از فرصتها یعنی چه؟ یعنی از سالن همایش بیا بیرون. یعنی دید بزن. یعنی نشستن و چای خوردن و دیدزدن. سینهها، رانها، لبخندها و تمناها. سرما بیداد میکند. خستهام ولی دارم از فرصتهایم استفاده میکنم. فرصت یعنی زبان انگلیسی. زندگی رو به پایان است. فردا جنگ آغاز میشود و همه میمیریم. چرا هیچ کس تصویر مرا روی تیشرتش نمیزند؟ چرا هیچکس به من افتخار نمیکند؟ برایتان همه چیز را پیشبینی کردم. چرا برای من قیام نمیکنند؟ چرا تجمع خیابانی برای من برگزار نمیشود؟
بروم موهایم را رنگ کنم و یک کرست بخرم. زندگی رو به پایان است. یکی در سالن شعر میخواند: ما زنده به آنیم که آرام نگیریم…موجیم که فرصت ما در عدم ماست. همایش ادامه دارد و جهان رو به پایان است.
- باد صفحهای سفيد را با خود آورد و جلوی پايم انداخت. به راه رفتنم ادامه دادم. پايم به گوشهای از كاغذ خورد. به گمانم ردّ ته كفشم هم روی گوشۀ كاغذ حك شد. توجهي نكردم. ولي دوباره چرخي زد و آمد رو به روی قدمهای من ايستاد. اين بار دیدم پشت کاغذ سفید نیست. یک نامۀ اداری بود. “بسمهتعالی”ش را دیدم. دورش زدم و ادامه دادم. اما نامه دست بردار نبود. سوار بر بادی نامرئی باز خودش را به من میرساند. تصميم گرفتم بايستم و نشانش بدهم كه حواسم هست. ميدانيد آقای دكتر بعضيها را با بیمحلي بايد از دور خارج كرد و بعضيها را با توجه كردن. همين كه ايستادم، كاغذ، مظلوم و بيآزار درجای خود ايستاد. جالب اينكه باد هم وزيد ولی فقط گوشۀ لگدخوردۀ كاغذ تكانی خورد. دوباره راه افتادم و كاغذ همچنان به بهانۀ باد تعقيبم میكرد. مرا ابله فرض كرده بود. نوشته بود: عطف به نامۀ… دوباره ايستادم. كاغذ نشست و اين بار امانش ندادم. با كفشهايم تا توانستم لگدمالش كردم. هر دو طرفش را. كمی هم مچاله شد. آرام شدم و به قدمهايم ادامه دادم. اما همچنان آمد. خردش كردم اما تكههايش هم دست از سرم برنمیدارند. تازگيها متوجه شدهام روزنامهها هم هستند. خيلي زیادند، و صفحههای مجلهها… آرام كنارم حركت میكنند.
- ببينيد شما میگویید هر روز در مسير رفت و برگشت همراهیتان میكنند، درست. فقط سرتان را پايين بيندازيد و سعی كنيد بهشان فكر نكنيد. چندان مزاحم هم كه نيستند. خودتان میگوييد با حفظ فاصله كنارتان حركت میكنند. چرا بيخودی خودتان را آزار میدهید؟ چرا خردشان ميكنيد؟ فشارتان هم بالاست. باید احتیاط کنید. دودش به چشم خودتان میرود. پارهشان نکنید. وضع بدتر میشود. پارههای کاغذها را نمیتوانید کنترل کنید. پخش میشوند.
- گاهی خواب میبینم زیر کوهی از روزنامهها و مجلات خانواده و جدول و نامههایی با سربرگهای همۀ ادارهها وهرچه فکرش را بکنید دفن شدهام و هرچه کنارشان میزنم به هوا نمیرسم. حتی کاغذها و زرورقهای شکلات و بیسکویتها هم هستند آقای دکتر.
- تا خودتان نخواهيد هيچكس نميتواند به شما كمك كند. بايد ياد بگيريد نه كاغذها را ببينيد نه مجلهها و روزنامههايی كه وقت و بیوقت پاپيچتان ميشوند. به فکر آتش زدنشان که نمیافتید؟
- نه، میترسم ازشان. فکر کنید یک نامۀ اداری آچهار، یک گوشهاش آتش گرفته باشد و بیاید روی سرت بنشیند و بعد رفقایش هم بیایند کمکش….نه.
- آفرین…عاقل باشید. هروقت دیدیدشان فقط نفس عمیق بکشید و بهشان لبخند بزنید.
- شبها را چه كار كنم؟ پشت در خانهام انتظار میكشند و من نمیتوانم بخوابم. تا خوابم میبرد با كابوس کوه كاغذها و روزنامهها از خواب میپرم.
- برايتان دارو مینويسم. راحت میخوابيد.
جمع آوری
من که کاری نکردم آقا. زندگی سخت است. شوهرم را اعدام کرده اند. خودم یک سال قبلش دیده بودم تو فالِش. هل نده. من که دارم سوار می شوم. مجبوری. ولی قلبت با من است. می دانم. من قلب آدمها را می خوانم. کف دست الکی است. میخواهی فالت را بگویم آقا؟ کجایی هستی؟ کار شما هم سخت است. میدانم. لری؟ کردی؟ یا لک؟ آقا ماشالله پر زوری ها! خدا به همراهت. خدا نگهت دارد برای مادرت.
باشد می روم. ولی چرا؟ من که کاری نکردم. به این بچه رحم کن. تکدی گری؟ یعنی چی؟ دزدی؟ نه به ابوالفضل. آقا من فالگیرم. آبرو دارم. شوهرم شهید شده. دروغم کجا بود. اینجا کجاست؟ آقا میشود چند لحظه بچه را ببرم دستشویی؟ آقا می شود چند لحظه بچه را نگه داری بروم دستشویی؟ آقا می شود چند لحظه با من ازدواج کنی؟ می شود چند لحظه دستتان را بگیرم؟ چند لحظه لیستان بزنم؟ من گدا نیستم به خدا. مهریه هم نمیخواهم. آقا هل نده.
پلیس
تبریک میگویم.
موفق شدید.
سنگ روی سنگ بند شد.
من جنس مخالفم. تو چی؟ بد نیستم. بهترم امروز.
بیا زنم شو. تنهاییت را پر می کنم. پُرم میکنی؟ بعدش چی؟ پرتم میکنی و می روی؟ آره دیگه جنسهای دیگری هم هستند. باید پُرشان کرد. آه امروز از تو پُرم. فردا از دیگری.
جنسها را تحویل دادی؟ آره چند بار میگی؟ مگه چیه حالا؟ فقط تذکر دادم. تو مذکری؟ نه ناظم مدرسهام و جز به مرگ شما راضی نیستم. موهای صورتت را دکلره کردی بیحیا؟ مادرت میداند؟… مادرت را. تو مذکری؟ بله. پس چرا چادر سرت کردی برادر؟ خواهرم حجابت را. برادرم نگاهت را… مادرت را. بیا مادرم شو اصلاً. مرا بزا و برو. نه؟ آه یادم آمد. من جنس مخالفم. دیروز خودم را زاییدم. مگر غدد تناسلیات را عمل نکردی؟ نه دماغ زنم را عمل کردم. خیلی خوشگل شده. پس به سلامتی نسلها. به سلامتی مؤنثها و مخنثها و به سلامتی مذکرها و ناظمان دبیرستان. پس من چی؟ تو جنس مخالفی. بیا شوهرم شو. بچه را هم میگذاریم مهدکودک.
